Bí quyết chữa viêm họng

Ăn hỗn hợp gồm một thìa nước gừng và một thìa mật ong trộn với nhau, sau đó uống cốc sữa nóng, các cơn ho và đau họng của bạn sẽ giảm hẳn.

Thời điểm giao mùa, thay đổi thời tiết đột ngột sẽ khiến bạn dễ nhiễm lạnh và viêm họng. Những cách đơn giản sau sẽ giúp bạn nhanh chóng loại bỏ cảm giác khó chịu này:

- Súc miệng với nước muối ấm: Việc này sẽ giúp bạn nhanh chóng xua được cảm giác đau rát cổ họng. Bạn có thể pha 1 thìa muối với khoảng 250 ml nước lọc ấm và súc miệng mỗi giờ một lần.

- Uống trà và mật ong: Trà và mật ong được xem như những loại “thảo dược” thần kỳ giúp bạn nhanh chóng trị dứt cảm giác đau họng. Bạn hãy cho 1 thìa mật ong khuấy đều trong chén trà và thêm nửa quả chanh vắt.

- Dùng đồ uống nóng. Sử dụng đồ uống nóng cũng là cách trị chứng viêm họng hữu hiệu. Những đồ uống nóng hữu ích là nước, trà, cà phê, nước chanh ấm…

- Tránh xa khói thuốc lá: Thuốc lá có thể là thủ phạm khiến bạn bị đau họng và nó càng làm cho tình trạng càng trở nên xấu hơn. Vì thế, khi bị viêm họng, việc tránh xa khói thuốc lá càng là điều rất cần thiết.

- Vỏ xoài và nước lọc: Bạn hãy pha 10 ml nước vỏ xoài với 125 ml nước lọc đun sôi để nguội và dùng để súc miệng hằng ngày.

- Bột quế, hạt tiêu và mật ong: Dùng một thìa bột quế đun với 1 cốc nước, có thêm một chút hạt tiêu và 2 thìa mật ong sẽ giúp bạn nhanh chóng khắc phục được tình hình.

- Nghệ: Nghệ cũng dùng để chữa ho. Lấy một nửa cốc nước nóng, thêm một ít muối vào, sau đó cho nửa thìa bột nghệ rồi khuấy đều và uống ngày một lần, liên tục trong 3 ngày. Cách này rất hiệu quả để bảo vệ họng khỏi bị viêm nhiễm.

- Tắm nước nóng: Có thể xoa dịu chứng đau cổ họng bằng cách hít nhiều hơi nước trong lúc tắm nước nóng hoặc nghiêng đầu trên một chậu nước bốc hơi và há miệng ra hít hơi ẩm bay lên. Làm như vậy mỗi lần khoảng 5 phút, có thể làm mỗi giờ một lần đến khi nào cảm giác đau họng thuyên giảm.

Lưu ý: Bạn nên nhanh chóng tới gặp bác sĩ nếu xuất hiện những triệu chứng cảnh báo như: Đau họng và khan tiếng kéo dài trong nhiều ngày không có dấu hiệu thuyên giảm; đau họng khiến bạn cảm thấy rất đau đớn và khó thở; xuất hiện máu trong nước bọt, đờm; sốt cao trên 39º C.

2 món thịt mà người bị bệnh gan nên kiêng

Thịt dê không thích hợp cho người bệnh gan.

Đối với bệnh nhân bị viêm gan, chế độ và thức ăn có ảnh hưởng trực tiếp đến tình trạng bệnh. Có thức ăn giúp cho việc điều trị viêm gan; đồng thời có thức ăn làm bệnh tăng thêm. Dưới đây là những thức ăn mà người bệnh gan không nên ăn:

Thịt mỡ

So với thịt nạc, thịt mỡ chứa tới 90,8% chất mỡ động vật, chỉ có 2,2% chất protein. Người bị viêm gan nếu hấp thụ quá nhiều mỡ, có thể làm cho bệnh tình trở nên xấu đi ở mức độ khác nhau, thường gặp nhất là xuất hiện chứng “gan nhiễm mỡ”. Vì vậy, người viêm gan nên kiêng ăn thịt mỡ.

Thịt dê

Người bị viêm gan phải kiêng ăn thịt dê. Nguyên nhân là thịt dê có tính ngọt, nóng, ăn quá nhiều có thể làm cho một số vùng nhiễm bệnh trong cơ thể làm cho một số vùng nhiễm bệnh trong cơ thể phát triển, bệnh tình nặng thêm.

Y học hiện đại chứng minh, sau khi hấp thụ nhiều protein và chất béo, gan của người mắc bệnh viêm gan sẽ không thể hoàn thành chức năng trao đổi chất, như quá trình phân giải, hấp thụ... một cách hữu hiệu. Từ đó càng tăng thêm gánh nặng cho gan, dẫn đến bệnh tình nặng thêm. Thịt dê là thực phẩm giàu chất protein và mỡ, vì vậy người bị viêm gan nên ăn ít hoặc không nên ăn.

Theo Lương y Vũ Quốc Trung

Bớt món “khoái khẩu” để tránh sỏi thận

Sỏi thận là một bệnh khá phổ biến, ở tuổi trưởng thành, có 10% nam giới và 3% nữ giới mắc phải bệnh sỏi thận. Có nhiều loại, trong đó thường gặp nhất (80 – 90%) là sỏi canxi, kế đến là sỏi struvit, sỏi acid uric, sỏi cystin.

Sôcôla là món “khoái khẩu” của nhiều người nhưng cũng chứa nhiều chất oxalat gây ra sỏi thận

Biểu hiện thường gặp của sỏi thận là tiểu ra máu, dễ bị nhiễm trùng đường tiểu và đau mạn sườn (khi hòn sỏi di chuyển). Sỏi thận cũng có thể được phát hiện bất ngờ qua chụp X quang kiểm tra.

Sỏi thận tạo ra khi nồng độ của một trong những chất hoà tan trong nước tiểu cao hơn bình thường và đạt đến mức mà chất này có thể kết tinh lại được. Có nhiều cách để phòng ngừa sỏi thận, trong đó điều tiết lại thực đơn ăn uống hàng ngày được xem là biện pháp hiệu quả nhất. Để làm được điều đó, mỗi người phải có ý chí bởi không dễ gì “đoạn tuyệt” được những món ăn ưa thích như cá khô, thịt khô, tôm khô, lạp xưởng, các loại mắm, lòng heo, lòng bò, sôcôla… Khi đứng trước hai lựa chọn, bớt ăn những món ưa thích để bảo vệ thận không bị sỏi và ăn cho đã miệng để rồi phải nhập viện mổ sạn thận thì thiết nghĩ lựa chọn thứ nhất bao giờ cũng là khôn ngoan hơn cả.

Uống nhiều nước: đây là cách phòng ngừa sỏi thận hiệu quả, an toàn và rẻ tiền nhất. Việt Nam có khí hậu nóng, người dễ đổ mồ hôi, nước tiểu cô đặc lại, dễ tạo sỏi nên cần uống nhiều nước để nước tiểu loãng ra. Mỗi ngày nên uống khoảng từ 2,5 – 3 lít nước lọc hoặc ăn uống làm sao để có lượng nước tiểu đạt được trên 2,5 lít trong một ngày.

Làm gì khi bị sỏi thận? Trước tiên phải đi khám, thực hiện các xét nghiệm đo nồng độ calcium, phosphor và acid uric trong huyết thanh; nồng độ creatinine, calcium, phosphor, acid uric và oxalat trong nước tiểu 24 giờ. Nếu phát hiện có sỏi, bác sĩ sẽ có chỉ định điều trị phù hợp. Nếu sỏi nhỏ hơn 4 - 5mm, có thể tự ra theo nước tiểu mà không cần điều trị (chỉ cần uống nhiều nước). Với sỏi thận gây nhiễm trùng hoặc bế tắc, tuỳ vị trí bác sĩ có những phương pháp điều trị khác nhau: mổ hở, tán sỏi ngoài cơ thể, lấy sỏi qua da, tán sỏi qua nội soi… Bệnh sỏi thận thường hay tái phát. Khi tái phát việc điều trị sẽ khó khăn hơn. Vì vậy, dù đã bị sỏi hay chưa, cũng cần chú ý đến thực phẩm, cách ăn uống để tránh sự tạo nên sỏi. Với bệnh nhân đã được điều trị sỏi, nên tái khám để làm thêm các xét nghiệm máu và nước tiểu xem có bất thường gì không để điều trị thêm.

Hạn chế thực phẩm có nhiều chất oxalat: như bia đen, trà đen, sôcôla, đậu nành, đậu phộng, củ cải, cà rốt, táo, mận, dừa, dứa, đào, hành tây...

Ăn lạt, ăn ít thịt động vật: không nên ăn mặn, ăn nhiều thịt. Thực phẩm chứa nhiều muối và nhiều chất đạm sẽ làm giảm độ pH nước tiểu, kích thích bài tiết chất calcium và cystine, gây ra sỏi. Ngoài ra chúng còn làm giảm bài tiết chất citrat, là chất giúp ngăn chặn sự tạo thành sỏi.

Uống nhiều nước cam, chanh tươi: hai loại thức uống này có chứa nhiều citrat, là chất giúp chống lại sự tạo thành sỏi trong cơ thể.

Ăn nhiều rau tươi: chất xơ của rau sẽ giúp tiêu hoá nhanh, tránh ứ đọng trong ruột, giảm thiểu sự tái hấp thụ chất oxalat từ ruột để tạo nên sỏi niệu. Ngoài ra, chất kiềm cung cấp bởi rau tươi sẽ gia tăng sự bài tiết chất citrat chống lại sỏi thận.

Tránh ăn nhiều thực phẩm chứa chất purine: vì dễ gây ra sỏi niệu như cá khô, thịt khô, mắm, lòng bò, lòng heo...

Ăn nhiều thực phẩm có chứa chất calcium: sữa tươi chứa nhiều calcium. Mỗi ngày có thể dùng khoảng ba ly sữa tươi hoặc một số lượng tương đương các sản phẩm từ sữa như bơ, phômai... Không nên kiêng cữ quá mức những thực phẩm chứa calcium vì như thế sẽ gây ra mất cân bằng trong hấp thụ calcium, khiến cơ thể tái hấp thụ nhiều hơn chất oxalat từ ruột và tạo ra sỏi thận. Người ta tin rằng lượng calcium ăn vào khoảng 800 – 1.300mg mỗi ngày sẽ giúp làm giảm bài tiết chất oxalat trong nước tiểu. Tuy nhiên cần nhớ, chỉ có chất calcium chứa trong thực phẩm mới có giá trị, thuốc men có chứa calcium không giúp ích gì trong việc tránh sự tạo thành sỏi thận.

Cẩm nang phòng bệnh thận

Quả thực không khó để bạn tránh được căn bệnh này. Chỉ cần bạn có thói quen đi lại, hoạt động đều đặn, tránh ngồi quá lâu ở một tư thế hoặc vị trí nào. Quan trọng hơn cả là uống thật nhiều nước và ăn nhiều rau, hoa quả.

Hãy tâm niệm những điều đơn giản bác sĩ khuyên bạn sau đây:

Hoạt động và thể dục nhẹ có tác dụng thu thập lượng canxi trong máu và nước tiểu rồi chuyển lượng canxi này tích tụ về xương. Bạn rất cần canxi để giữ cho xương cứng cáp nhưng lại rất kỵ việc có chất này ở trong nước tiểu. Nếu bạn làm việc văn phòng và lại thích xem tivi, đọc sách suốt thời gian không phải làm việc, hãy bỏ thói quen đó. Nên dành vài mươi phút mỗi ngày để tập thể dục nhẹ như đi bách bộ, xe đạp…

Dầu cá có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh sỏi thận

Uống 2.5 – 3 lít nước mỗi ngày, tốt nhất là nước lọc. Tuy nhiên, đôi khi cũng nên uống nước chanh. Các nhà khoa học Mỹ đã chứng minh nước chanh, do chứa nhiều kali (chất kiềm) nên chống hình thành sỏi thận rất tốt. Nếu không tiện pha nước chanh ở cơ quan, bạn hãy cho 1 lát chanh tươi vào cốc nước lọc của mình.

Cố gắng đừng nhịn đi tiểu. Hãy vào toilet ngay khi bạn “có nhu cầu”. Thói quen “nhịn” lâu ngày sẽ khiến bàng quang và thận của bạn “trơ lì” với việc quá tải, ảnh hưởng đến việc lọc canxi trong nước tiểu.

Ăn nhạt: Nói không với thức ăn đồ hộp, đồ ăn đóng gói sẵn, đồ khô do chúng thường có tỉ lệ muối cao. Nên giới hạn lượng muối ăn vào dưới 1.500mg/ngày. Vì vậy, bạn nhớ kiểm tra trên bao bì sản phẩm thông tin về lượng muối trong thức ăn trước khi ăn.

Giảm lượng protein, nên giới hạn lượng thịt ăn vào dưới 170g mỗi ngày. Các thí nghiệm cho thấy, việc ăn nhiều protein có khuynh hướng làm gia tăng lượng acid, canxi và phốt pho trong nước tiểu. Những chất này dễ tạo ra chứng sỏi thận.

Giảm các thực phẩm chứa nhiều oxalat như: trà đặc, cà phê, chocolate, bột cám, ngũ cốc, rau muống.

Ăn uống điều độ thực phẩm chứa canxi (như: sữa, phomai…): Mỗi ngày có thể dùng khoảng 3 ly sữa hoặc một số lượng tương đương các sản phẩm từ sữa như: bơ, phomai (khoảng 800 – 1.300mg chất canxi). Không nên kiêng cữ quá mức những thực phẩm chứa canxi vì như thế sẽ gây ra mất cân bằng trong việc hấp thụ canxi, khiến cơ thể hấp thụ nhiều hơn oxalat từ ruột và sẽ tạo sỏi thận, ngoài ra kiêng cữ thực phẩm chứa canxi sẽ bị loãng xương.

Ăn dầu cá, acid béo omega 3 (có chứa trong dầu cá) có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh sỏi thận.

Một số loại rau củ quả tốt cho thận như: rau ngổ, kim tiền thảo, quả dứa, dưa chuột, dưa hấu.

Tặng Ebook từ điển thuốc đặc chế 1.0

Sau một thời gian cập nhật, tôi đã cho ra đời ebook "Từ điển thuốc đặc chế 1.0" với một số chỉnh sửa và bổ sung thêm hàng trăm biệt dược mới trên thị trường tân dược. Xin post lên để gửi tặng mọi người.

"Thuốc là loại hàng hoá đặc biệt và không thể thiếu trong đời sống con người. Một đời người chắc hẳn ai cũng phải có ít nhất một vài lần dùng thuốc. Thuốc giúp phòng và chữa bệnh và giúp kéo dài tuổi thọ của con người. Tuy nhiên, thuốc là "con dao hai lưỡi",ngoài tác dụng chữa bệnh nó còn có các tác dụng phụ không mong muốn gây tổn hại cho sức khoẻ và có khi dẫn đến chết người. Vì vậy sự hiểu biết về thuốc và sử dụng đúng cách, tránh lạm dụng thuốc hoặc dùng thuốc không theo chỉ định là điều mà mọi người nên biết. Trên thị trường có rất nhiều loại thuốc, vậy làm sao có thể tra cứu nhanh và nắm được các thông tin về loại thuốc mà bạn sử dụng. Sổ tay TỪ ĐIỂN THUỐC ĐẶC CHẾ này sẽ giúp bạn. Hy vọng nó sẽ là từ điển không thể thiếu của bạn. Các thông tin về các loại thuốc trong từ điển này được biên soạn theo các từ điển Y dược, đảm bảo chính xác và được cập nhật mới nhất năm 2009".

Download link (5,5MB)

http://www.mediafire.com/download/hrle9262c4w7rg6

Sữa và sức khỏe

Sữa là nguồn thực phẩm dinh dưỡng tốt cho mọi lứa tuổi Ảnh: jupiterimages.com Ngày nay, sữa không còn là thực phẩm xa xỉ hay khó tìm như trước, mà có thể nói hầu như mọi người ở thành phố đều có thể uống sữa mỗi ngày... Nhưng chưa hẳn có nhiều người sử dụng và hiểu hết về giá trị của sữa đối với sức khỏe. Sữa đã được công nhận là một thực phẩm hoàn hảo nhất trong nhiên nhiên, vì trong sữa có đủ các chất dinh dưỡng và nhiều yếu tố giúp cho sự tăng trưởng cơ thể, vì sữa là thức ăn của những sinh vật non. Ví dụ như trẻ sơ sinh vừa ra đời, bé chỉ cần bú sữa mẹ hoàn toàn trong vòng 4-6 tháng đầu đời là đủ để phát triển cơ thể một cách tốt nhất, không cần phải cung cấp thêm bất cứ loại thức ăn, thức uống nào (kể cả nước). Trong thành phần của sữa có gần như đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết cho con người cũng như các loại sinh vật khác: • Sữa rất giàu chất đạm có giá trị sinh học cao (tức là loại đạm tốt mà cơ thể có khả năng sử dụng gần như hoàn toàn), đặc biệt rất giàu acid amin lysin cần thiết cho sự tăng trưởng của cơ thể. • Sữa có đường lactose cung cấp năng lượng cho sự hoạt động của cơ thể. • Các loại sữa nguyên kem (không tách bơ) giàu chất béo giúp cung cấp năng lượng và phát triển hoàn chỉnh hệ thống thần kinh. • Sữa rất giàu chất calci giúp xây dựng, cấu trúc trên răng, xương… • Sữa chứa nhiều loại vitamin đặc biệt Vitamin B là những vi chất dinh dưỡng thường thiếu trong khẩu phần ăn của người Việt Nam Với các giá trị dinh dưỡng như trên, sữa vừa là loại thực phẩm mang tính chất xây dựng lại có cả tính chất bảo vệ cơ thể. Do đó, sữa không chỉ cần thiết cho sự phát triển và tăng trưởng của trẻ em từ lúc mới sinh cho đến khi trưởng thành mà còn cần cho cả người lớn, người già để phòng chống loãng xương và các bệnh lý do thiếu dinh dưỡng khác. Vì lý do đó, bạn không nên quên sữa trong khẩu phần ăn hàng ngày của mình, để góp phần nâng cao sức khỏe cho bản thân và cả gia đình bạn.

Trà đắng chữa được nhiều bệnh?

Hiện nay trên thị trường TP.HCM xuất hiện loại trà đắng Cao Bằng được bán với giá khá cao. Nhiều người cho rằng loại trà đắng này chữa được đủ thứ bệnh. Sự thật
thế nào?

Trao đổi với chúng tôi xung quanh công dụng của trà (chè) đắng, bác sĩ Lê Hùng (ảnh)

- viện phó Viện Y dược học dân tộc TP.HCM - cho biết: trà đắng (còn gọi là khổ đinh trà) thuộc chi Ilex. Người Trung Quốc thường xe lá trà thành hình cái đinh hay cuộn tròn như hòn bi. Còn trà đắng Cao Bằng chỉ có dạng hình đinh.

Theo y học cổ truyền Trung Quốc, trà đắng có tác dụng tản phong nhiệt, làm sáng đầu óc và mắt, giải độc, dùng để chữa cảm mạo, viêm mũi, ngứa mắt, đỏ mắt và nhức đầu, làm nhẹ cơn ho, chữa viêm cuống phổi, làm dịu chứng run cơ và giảm khát. Đặc biệt khi bị sốt hay tiêu chảy nặng, trà đắng giúp tăng cường tiêu hóa, cải thiện tinh thần và giúp trí nhớ.

Ngoài ra, những nghiên cứu mới còn cho thấy trà đắng giúp lưu thông tuần hoàn, giảm áp huyết, giảm mỡ trong máu (kể cả cholesterol), ngăn chặn suy thoái chức năng tim và não, giữ trọng lượng hợp lý cho cơ thể. Người mới uống trà đắng trong tuần đầu thường đi tiêu nhiều lần trong ngày, nhưng phân chặt chứ không lỏng như bị tiêu chảy.

Về nghiên cứu công dụng trị bệnh của trà đắng tại VN, theo BS Lê Hùng, cho đến thời điểm hiện tại VN chưa có công trình nghiên cứu khoa học nào về công dụng điều trị bệnh của trà đắng được công bố. Song, tính chất chung của trà là hàn (lạnh) nên không phải ai dùng cũng phù hợp.

Vẫn theo BS Hùng, khi dùng trà đắng thường xuyên thì chỉ nên sử dụng 2-3 cọng cho một ấm trà dùng trong một ngày. Vừa dùng vừa đánh giá sự biến chuyển của cơ thể mình theo hướng tốt hay xấu. Nếu dùng lâu dài nên được thầy thuốc theo dõi.

Ngoài ra, để hướng dẫn người dân sử dụng trà đắng một cách đúng đắn, hiệu quả và hợp lý, những cơ quan chuyên môn cũng cần có những công trình nghiên cứu khoa học nghiêm túc về tác dụng điều trị bệnh của loại trà này.

BS Lê Hùng còn cho biết thêm: trà dùng để uống có rất nhiều loại, gồm trà thông thường (Camellia sinensis), trà bông, trà dây, trà rừng và trà vằng. Mỗi loại trà có tác dụng khác nhau, nhưng nói chung có thể điều trị một số bệnh về rối loạn chức năng thông thường. Trà tươi còn có vitamin C cao, giúp tăng sức đề kháng, chống bệnh tật. Vì vậy, trà được dùng trong các trường hợp tâm thần mệt mỏi, ngủ nhiều, đau đầu, mắt mờ, sốt, ngộ độc rượu... Cũng có thể dùng trà đặc rửa vết thương hoặc lở loét.

Tuy nhiên trà vẫn có những tác dụng phụ, nếu uống quá nhiều có thể làm giảm thiểu lượng vitamin B1 trong cơ thể, gây thiếu vitamin B1 trầm trọng ở một số người. Nếu sử dụng lâu dài với liều cao, trà có thể gây nhiễm độc mãn tính, biểu hiện là mất ngủ, gầy yếu, mất cảm giác ngon miệng, gây kích thích thần kinh (căng thẳng, bứt rứt). Trà còn gây khó ngủ, do đó không nên uống vào buổi tối và không nên uống trà quá đậm đặc.

Cây chó đẻ răng cưa trị viêm gan virut B

Cây chó đẻ răng cưa trị viêm gan virut B

Cây chó đẻ răng cưa.

KTNT - Bệnh viêm gan do virut, đang là một trong những bệnh truyền nhiễm phổ biến nhất hiện nay. Như ta đã biết có tới 6 loại virut viêm gan: A, B, C, D, E, G. Trong đó, loại B, C, được coi là loại lây lan nhiều nhất. Trong y học cổ truyền, có phương cách dùng cây chó đẻ răng cưa để trị bệnh viêm gan virut B rất hiệu quả.

Vai trò của gan trong hoạt động sống của cơ thể

Gan giữ nhiều chức năng quan trọng trong hoạt động sống của cơ thể. Trước hết giữ vai trò chuyển hóa và tồn trữ các chất dinh dưỡng cho cơ thể. Quy trình Krebs, một chu trình chuyển hóa cơ bản, cũng được tiến hành chủ yếu ở gan. Thông qua đó, các thành phần dinh dưỡng: protid, lipid, glucid trong thức ăn được chuyển hóa để tạo ra năng lượng (ATP) phục vụ cho mọi hoạt động sống của cơ thể. Gan tiết men, mật (acid mật) giúp tiêu hóa thức ăn, tích lũy glucogen, giúp cho việc điều hòa glucose huyết. Gan đóng vai trò giải độc cho cơ thể, thông qua cơ chế “giáng hóa”, các chất độc được tạo ra các sản phẩm ít độc và được thải ra ngoài theo đường mật và đường thận. Khi gan nhiễm virut viêm gan B (HBV), các tế bào gan sẽ bị tổn thương, làm tăng các chỉ số của enzym transaminase: ALT, AST trong máu, làm cho các hoạt động của gan bị trì trệ, kèm theo các triệu chứng mệt mỏi, kém ăn, buồn nôn. Khi phát bệnh, cơ thể bị sốt, đồng thời với các triệu chứng điển hình: vàng da, vàng mắt, nước tiểu đỏ, đau tức vùng hạ sườn phải... Khi đã có biến chứng chuyển thành xơ gan: bụng trướng to, đau bụng, tiêu chảy, nôn ra máu tươi, kèm theo tụt huyết áp, nặng hơn là hôn mê do suy gan nặng, suy thận cấp, lượng nước tiểu ít dần... Nhiều trường hợp có thể dẫn đến tử vong.

Chó đẻ răng cưa chữa viêm gan HBV

Chó đẻ răng cưa (Phyllantus urinaria L., tên đồng danh: P. amarus, P. cantoniensis Hornem., P. alatus Blume, họ thầu dầu Euphorbiaceae), cây mang tên này vì người ta thấy những con chó sau khi đẻ thường đi ăn cây này. Cây còn có tên là diệp hạ châu, vì có các hạt tròn nằm dưới lá. Ngoài ra còn có nhiều tên khác: trân châu thảo, diệp hạ châu đắng, diệp hòe thái, lão nha châu...

Chó đẻ răng cưa là cây thuộc thảo, sống hàng năm. Toàn cây có màu xanh. Thân nhẵn, mọc thẳng đứng, mang cành nhỏ, cao khoảng 30-50cm, có khi tới 80cm. Lá mọc so le, lưỡng hệ, trông như lá kép. Phiến lá thuôn, dài 5-15mm, rộng 2-5mm, đầu nhọn hay hơi tù, mép nguyên, không cuống hoặc cuống rất ngắn, mặt dưới màu xanh lơ. Hoa đơn tính, nhỏ, hoa đực, mọc thành chùm 2-4 hoa, dọc theo phần ngoại biên của các cành nhỏ, có 6 lá đài hình elip, hoặc trứng ngược. Có 3 nhị, chỉ nhị hợp nhất thành cột mảnh. Hoa cái cùng gốc, dọc theo phần giữa và phần dưới của cành nhỏ, có 6 lá đài hình trứng. Bầu nhụy hình trứng hay hình cầu, có 3 vòi nhụy. Hoa không cuống rất ngắn, mọc ở kẽ lá, hoặc đầu cành, màu đỏ nâu. Quả nang, hình cầu nhỏ, đường kính 2-2,5mm, màu đỏ hơi xám nhạt, xếp thành hàng dọc. Hạt hình ba mặt, hình trứng, màu nâu đỏ, hơi xám nhạt, có vân ngang. Mùa ra hoa từ tháng 4-6. Chó đẻ răng cưa mọc hoang ở nhiều nơi trên nước ta. Hiện đã được trồng với diện tích lớn để lấy nguyên liệu sản xuất thuốc trị viêm gan.

Chó đẻ răng cưa chứa thành phần hóa học gì?

Trong chó đẻ răng cưa có các thành phần flavonoid, alcaloid phyllanthin và các hợp chất hypophyllanthin, niranthin, phylteralin.

Các nhà khoa học đã chứng minh dịch chiết của Phyllantus, có tác dụng ức chế mạnh HBV, thông qua cơ chế ức chế enzym ADNp (ADNpolymerase) của HBV, làm giảm HbsAg và Anti- HBs.

Cây cam kiềm có hình dáng rất giống cây chó đẻ răng cưa.

Công dụng của chó đẻ răng cưa

Chó đẻ răng cưa được nhân dân ở nhiều nước dùng để trị mụn nhọt, đinh râu, chữa rắn cắn; có thể dùng đắp ngoài, uống trong; đặc biệt còn dùng trị sốt, lợi tiểu, đái tháo đường, u xơ tuyến tiền liệt, viêm âm đạo, khó tiêu, viêm đại tràng và chữa bệnh viêm gan vàng da. Trong những năm gần đây, trên thế giới và trong nước có nhiều công trình đã sử dụng cây thuốc này để trị viêm gan B. Với liều 900mg/ ngày, có tới 50% yếu tố lây truyền của HBV trong máu đã mất đi sau 30 ngày sử dụng vị thuốc này. Để trị viêm gan vàng da, có thể dùng chó đẻ răng cưa 40g, mã đề 20g, dành dành 12g, sắc uống. Trên thị trường Việt Nam cũng có nhiều chế phẩm trị viêm gan do HBV, trong thành phần có chó đẻ răng cưa. Ngoài ra, còn dùng chữa lở loét, mụn nhọt không liền miệng: Lá chó đẻ răng cưa, lá thồm lồm ăn tai, lượng bằng nhau, đinh hương 1 nụ, giã nát, đắp vào chỗ đau.

Người ta cho rằng chó đẻ răng cưa có tác dụng ức chế mạnh HBV- DNA (virut viêm gan B trên hệ mã di truyền) và làm cho virut bị đào thải, không bám vào được ADN của người. Những bệnh nhân viêm gan do HBV sau khi sử dụng thuốc có chó đẻ răng cưa, được phục hồi enzym transaminase từ 50-97%, bilirubin toàn phần trở về bình thường.

Trong khi sử dụng chó đẻ răng cưa để trị viêm gan HBV, cần chú ý phân biệt với một cây khác cùng họ, cũng mang tên chó đẻ răng cưa, còn có tên cam kiềm phyllantus niruri L., phân bố ở một số tỉnh thuộc châu thổ sông Hồng (Thái Bình, Hải Dương...). Về hình dạng thực vật, cây này cũng giống như cây thân xanh nói trên, song cây chỉ cao khoảng 5-10cm; thân, cành có màu tía đỏ, quả có màu đỏ. Nhân dân thường dùng toàn cây, sắc đặc lấy nước ngậm chữa đau răng lợi, hôi miệng, thông tiểu, thông sữa, đôi khi cũng dùng trị viêm gan vàng da.